Νευροεπιστήμες και Ψυχική Υγεία

Αλεξανδρούπολη 18.01.2026

Εισαγωγή

Η μουσική την ώρα του διαβάσματος είναι σχεδόν «τελετουργία» για πολλούς. Lofi για ηρεμία, κλασική για συγκέντρωση, ακόμη και πιο έντονα είδη για “ώθηση”. Όμως όταν το ζητούμενο είναι η άμεση απομνημόνευση—όροι, λίστες, λέξεις, flashcards—η μουσική μπορεί να λειτουργεί όχι ως βοήθεια αλλά ως ανταγωνιστικό ερέθισμα.

Μια ερευνητική ομάδα με συμμετοχή εργαστηρίων του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ) εξέτασε ένα απλό, αλλά πολύ πρακτικό ερώτημα: επηρεάζει το μουσικό περιβάλλον τη βραχυπρόθεσμη μνήμη; Στη μελέτη συμμετείχαν 168 φοιτητές και χρησιμοποιήθηκε μια κλασική δοκιμασία βραχυπρόθεσμης μνήμης: οι συμμετέχοντες έβλεπαν διαδοχικά 30 λέξεις (για πολύ σύντομο χρόνο) και αμέσως μετά έπρεπε να γράψουν όσες περισσότερες μπορούσαν να ανακαλέσουν μέσα σε ένα λεπτό.

Το πείραμα

Κλασική μουσική, heavy metal ή σιωπή; τι βοηθάει καλύτερα στο διάβασμα;

Οι φοιτητές χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες:

• Κλασική μουσική

• Heavy metal

• Χωρίς μουσική (σιωπή)

Έτσι, το τεστ ήταν ίδιο για όλους· αυτό που άλλαζε ήταν μόνο το ακουστικό περιβάλλον.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι η παρουσία μουσικής συνδέθηκε με χειρότερη απόδοση στην ανάκληση λέξεων. Στο συγκεκριμένο τεστ, η σιωπή έτεινε να δίνει την καλύτερη εικόνα: όταν ο στόχος είναι «να κρατήσω λέξεις στο μυαλό μου τώρα», το επιπλέον ακουστικό ερέθισμα φαίνεται ότι μπορεί να “μπαίνει στη μέση”.

Εξίσου σημαντικό: το είδος μουσικής δεν έκανε ουσιαστική διαφορά. Δηλαδή, κλασική και heavy metal δεν ξεχώρισαν μεταξύ τους ως προς το αποτέλεσμα στη μνήμη· το κρίσιμο σημείο ήταν κυρίως αν υπήρχε μουσική ή όχι.

Η μελέτη κατέγραψε επίσης συνολική διαφορά ανά φύλο στη συγκεκριμένη δοκιμασία, με τις γυναίκες να πετυχαίνουν υψηλότερες βαθμολογίες. Αυτό, όμως, δεν πρέπει να μεταφραστεί ως γενικός κανόνας για «καλύτερη μνήμη» σε κάθε περίσταση—μιλάμε για ένα συγκεκριμένο είδος τεστ, σε συγκεκριμένο δείγμα και συνθήκες.

Άρα… να κόψουμε τη μουσική στο διάβασμα;

Όχι απαραίτητα. Το σωστό συμπέρασμα είναι πιο “γήινο” και χρήσιμο:

• Αν κάνεις απομνημόνευση (λέξεις, ορισμούς, τύπους, ιατρικούς όρους), η σιωπή ή τουλάχιστον ελαχιστοποίηση ερεθισμάτων θα σε βοηθήσει καλύτερα.

• Αν κάνεις εργασία ρουτίνας ή κάτι που βασίζεται περισσότερο σε “ροή”, μπορεί η μουσική να σε βοηθά ψυχολογικά (διάθεση, αντοχή, ρυθμός)—αλλά αυτό είναι άλλο είδος στόχου από την καθαρή απομνημόνευση και ανάκληση γνώσεων.

• Δες το και μόνος σου. Δοκίμασε στο ίδιο χρονικό διάστημα να απομνημονεύσεις δύο σειρές λέξεων, την πρώτη με μουσική, και την δεύτερη χωρίς. Παρατήρησε ποια σειρά έχεις απομνημονεύσει καλύτερα - σε ποια θυμάσαι περισσότερες λέξεις και σε ποια πέφτει η ανάκλησή σου - και θα έχεις την απάντησή σου. 

Πηγή (original paper / PubMed): Theofilidis A, Karakasi M-V, Kevrekidis D-P, et al. Gender Differences in Short-term Memory Related to Music Genres. Neuroscience (2020). DOI: 10.1016/j.neuroscience.2020.08.035. PMID: 32891706.

Της Ψυχιάτρου 

Δρ. Καρακάση Μαρίας-Βαλέριας